Volkstuin van Bemar

Combinatieteelt

Goede buren, slechte buren

In een moestuin heb je planten die elkaar versterken of elkaar tegen werken.

Sommige planten stoten door middel van geur bv  insecten af voor hun buren of geven bepaalde stoffen door via de wortels. Door de geur die de planten afgeven kunnen ze elkaar versterken of juist verzwakken.

Denk maar aan de afrikaantjes (Tagetes patula) die wortel aaltjes voor hun buren afstoten.

Peulvruchten zoals erwten en bonen maken stikstof aan onder de grond. Sla en spinazie houden daar wel van. Deze bladgroenten groeien vlakbij of tussen de peulvruchten dan ook goed.

De wortelvlieg kan behoorlijk wat schade aanrichten aan je wortels. Maar van de geur van uien houdt hij niet. Daarom kun je dus het beste je worteltjes naast je uien te zaaien.

  • Vlas bij aardappelen beschermt tegen de coloradokever
  • Dille beschermt tegen zwarte luis
  • Vergeet mij nietjes onder framboos, beschermt tegen wormen in de vrucht
  • Goudsbloem en afrikaantjes beschermen tegen aaltjes
  • Lavendel beschermt mieren en bladluis
  • Oostindische kers beschermt tegen bladluis en witte vlieg.
  • Eenjarig bonenkruid wordt als voorgekweekt plantje mee uitgeplant met stambonen als bescherming tegen zwarte bonenluizen.

Dit zijn voorbeelden van goede buren. Slechte combinaties zijn er ook. Houd je hier rekening mee in je moestuin dan ben je bezig met combinatieteelt. Naast de wisselteelt is dit een goede, natuurlijke manier om je planten gezond te houden, zonder  bestrijdingsmiddelen.

Hoog en laag

Er zijn verschillende manieren hoe planten elkaar kunnen beïnvloeden. In de schaduw van je hoge bonenstaken kun je prima gewassen zaaien die dat niet erg vinden zoals spinazie. Planten die van veel zon houden geef je natuurlijk een ander plekje.

Een bekende combinatie is die van de “3 zusters”; mais, bonen en pompoen. De mais doet dienst als ondersteuning voor de klimmende bonen en de pompoen is de bodembedekker. De bonen zorgen voor stikstof in de grond waardoor de pompoen en mais extra goed groeien.

Wat kan er wel en niet naast elkaar in de moestuin?

Door het op de juiste manier combineren van verschillende gewassen in de moestuin kun je sterkere planten opkweken en een betere oogst overhouden. De combinaties waar je rekening mee moet houden bij het teeltplan staan hier op een rij .

Bron:http://www.tuinen.nl/combinatieteelt-in-de-moestuin

Gewas soort

Goede buren (wat kan wel)

Slechte buren (wat kan niet) 

Aardappels Afrikaantjes, bonen, dille, erwten,karwij, knoflook, koolrabi,  koolsoorten, mais, mierikswortel, munt, oost-indische kers, pepermunt, sluitkool, spinazie, spruiten, suikermais Framboos, komkommers,pompoenen, selderie, tomaten, ui zonnebloemen
 Aardbei Borage, kropsla, knoflook, peterselie prei, radijsjes stambonen, spinazie, tijm,tomaat, ui, veldsla Bloemkool, broccoli, komkommer, Koolsoorten, spruiten
 Andijvie Koolsoorten, knolvenkel, prei, sluitkool, stokbonen, tomaat, venkel
 Asperges Komkommer, kropsla, peterselie, pluksla, tomaten Knoflook, uien
 Bieten Dille, karwij, knoflook, komkommer, koolrabi, koolsoorten, koriander, uien Aardappels, spinazie, stokbonen
Bloemkool Bonen, dille, oregano, selderij Aardbei, erwten, tomaat
Bonen Aardappels, aardbei, erwten,tomaat, aubergine, bonenkruid, komkommer, selderij, sluitkool, pompoenen, rozemarijn, salie, suikermais Bieslook, knoflook, prei, sjalot, ui, venkel
 Broccoli Dille, kamille, rozemarijn, salie, selderij  Aardbei, Oost-Indische kers, oregano, tomaat
 Courgettes Mais,Oost-Indische kers, sla, stokbonen, uien Aardappels, komkommer
 Erwten Bieten, bonen, courgettes, dille, knolvenkel, komkommer, koolrabi, koolsoorten, kropsla, radijs, wortel Aardappels, bonen, knoflook, prei, ui
 Knoflook Aardbeien, bieten, frambozen, lelies, rozen, tomaten, vruchtbomen, wortels Erwten, koolsoorten, stokbonen
 Knolvenkel Dille, knolvenkel, komkommer, kool, koriander, kropsla pluksla, veldsla, witlof Bonen, tomaten
 Komkommer Bonen, bieten, dille, erwten, knolvenkel, kool, koriander, kropsla, mais, prei, selderie, uien Aardappel, radijsjes, tomaten
 Koolrabi Aardappel, asperges, bietjes, bonen, erwten, kropsla, schorseneren, selderie, spinazie
 Koolsoorten Aardappels, andijvie, bieten, dille, erwten, kamille,karwij, koriander, kropsla, pepermunt, pluksla, prei, spinazie, tomaten Aardbeien, mosterd, knoflook, uien
 Kropsla Aardbeien, asperges, bieten, bonen
 Mais Aardappels, bonen, courgettes, komkommer, kropsla, pompoenen, tomaten Bieten, selderie
 Mierikswortel Aardappels, vruchtbomen
 Pluksla/snijsla Asperges, bieten, dille, knolvenkel, knoolsoorten, radijs,rammenas,schorseneren, tomaten
 Prei Koolrabi, koolsoorten, kropsla, Oost-Indische kers, schorseneren, selderie, uien, wortels Bonen,erwten
 Radijsjes/rammenas Bonen, erwten, koolrabi, koolsoorten, kropsla, oost-indische kers, snijbieten, spinazie, tomaten, worteltjes  Komkommers
Schorseneren Koolrabi, kropsla, pluksla, prei
Selderij Bloemkool, kamille, komkommers, koolrabi, koolsoorten, prei, stambonen, tomaten Aardappels, kropsla, mais
 Snijbieten Koolsoorten, radijs, rammenas, worteltjes
 Spinazie Aardappels, aardbeien, bieten, koolrabi, koolsoorten, radijs, rammenas, stokbonen, tomaten
 Stambonen Aardappels, bieten, bonenkruid, komkommers, koolrabi, koolsoorten, kropsla, selderie, tomaten Erwten, knoflook,knolvenkel, prei, uien
 Uien Aardbeien, bieten, bonenkruid, dille, kamille, komkommers, witlof, wortel  Bonen, erwten,koolsoorten
 Witlof Bieten, knolvenkel, kropsla, stokbonen, tomaten, worteltjes
 Worteltjes Bieslook, dille, erwten, knoflook, pluksla, prei, radijs, rammenas, rozenmarijn, salie, schorseneren, snijbieten, tomaten, uien, witlof
 Zonnebloem Komkommers  Aardappels

In het tuinseizoen van 2018 heb ik zoveel mogelijk combinaties gemaakt van gewassen die elkaar versterken.Ik vond het een heel gepuzzel,maar uiteindelijk ben ik tot een plan gekomen.

In de moestuin de tuin verdeeld in vakken zoals eigenlijk ieder jaar, Ik heb de hoofdgroepen ook aangehouden, maar daarbinnen goede combinaties van planten gemaakt.

  • Vak 1: Bonen: sperziebonen, snijbonen, peultjes en doperwten, combineren met aubergine, bonenkruid, suikermais, selderij en tomaat
  • vak 2: aardappel: Frieslander en Bildstar, combineren met bonen, calendula, kool en mais
  • vak 3: Bieten:  Combineert goed met dille, knoflook, komkommer, kool, koriander, uien en afrikaantjes .Worteltjes met ui
  • vak 4: Kool: bloemkool met goudsbloem dille, bonen, oregano en knolselderij
  • vak 5: Blad: orach, prei,andijvie met koolsoorten, knolvenkel, stokbonen, tomaat en boomspinazie
  • vak 6: vrucht : courgette met mais, oostindische kers, sla, stokbonen, ui en pompoen
  • verhoogde bak 1: Knoflook, diverse slasoorten, wortel,ui, peterselie en bieslook
  • verhoogde bak 2: Venkel met andijvie, prei en tomaat
  • vak achter kas: Tomaat met knoflook,bieslook,basilicum,wortel,selderij,ui,peterselie,prei, afrikaantjes en oi kers, paprika
  • vak voor kas: oerprei, spinaziezuring, aardbei en tomaat

In de praktijk lukte deze indeling  niet helemaal, soms is het vak te klein voor de planten die bedacht heb,soms komt de combinatie toch niet goed uit.Soms is de plant die moet beschermen pas veel later tot wasdom gekomen dan de plant die beschermd moet worden.Ik heb dat bemerkt met de OI kers, die bloeide pas toen de luizen hun intrek al genomen hadden in de tuin. Het kan door de droogte komen van afgelopen zomer, maar ik kan niet zeggen dat ik verschil heb bemerkt met eerdere jaren wat betreft oogst.

Vak 1: de snijbonen zijn dit jaar niet opgekomen, al met al misschien een kilootje.De sperziebonen moest ik een paar maal opnieuw zaaien,maar deden het uiteindelijk goed.De doperwten deden het prima,maar de peultjes daarentegen gaven niet veel dit jaar.De aubergine in het zelfde vak, kreeg pas laat vruchten, toen de rest al weg was.Selderij en tomaat heb ik in een ander vak gehad.

Vak 2: de aardappelen stonden naast de bonen,maar de oogst was slecht, waarschijnlijk door de droogte.De mais deed het goed, kool had ik in vak 4 gezet met de goudsbloemen.

Vak 3:De oogst van bv worteltjes moest ik uitstellen tot eind september omdat de grond maar hard bleef en ik ze niet uit de grond kreeg zonder af te breken.De uien in het zelfde vak, groeiden amper, evenals de bieten die maar niet wilden groeien.De dille kwam pas laat op.

Vak 4: de kolen deden het helemaal niet goed dit jaar, de goudsbloemen wel, evenals de dille in hetzelfde vak.De knolselderij sloeg ook niet aan, ondanks herhaald zaaien.

Vak 5: orach, prei,andijvie met koolsoorten, knolvenkel, stokbonen, tomaat en boomspinazie: De Orach deed het goed, de prei wilde niet echt groeien en heb ik pas eind september geoogst.Andijvie deed het ook goed.In dit vak heb ik kropsla gezet, die deed het goed.Ook de tomaten deden het goed.De venkel pas na een paar maal zaaien.Geen kool in dit vak,maar in het vak ernaast.Selderij en peterselie deden het goed in dit vak.

Vak 6:courgette met mais, oostindische kers, sla, stokbonen, ui en pompoen De OI kers deed het goed, groeide leuk om de courgette heen, de ui echter bleef heel klein.De pompoen deed het wel goed.Geen bonen in dit vak gehad.

 

%d bloggers liken dit: