Volkstuin van Bemar

Aardappel

aardappelbloem

Aardappelen worden veel gegeten. Bij mijn ouders thuis vroeger aten we ze bijna dagelijks en dan aten we eenmaal per week macaroni of patat of soep met brood! Dan spreek ik over de jaren 60-70 waarin ik als kind opgroeide.

Een herinnering van mij als kind is die aan mijn opa van moeders kant. Hij was aardappelboer en reed met zijn vrachtauto vol aardappelen langs de deur in wijken in Rotterdam.Als er  nieuwe aardappelen waren in het voorjaar, schrapte hij de krieltjes door ze in een emmer met water met zijn klomp te bewerken tot  de schil eraf was. Op de foto hieronder zie je een soort wagen zoals mijn opa die had.[deze foto is een aardappelboer uit Scherpenzeel]

Op de tuin heb ik zijn oude aardappelschep voor de sier op een tuintafel liggen.

Ik heb van huis uit altijd gehoord dat je de aardappelen na de oogst altijd een dag of 3 moet laten liggen om ´af te sterven´. Doe je dat niet en eet je ze vers uit de grond dan zou je maagdarm klachten kunnen krijgen.Of het een fabel is of niet weet ik niet, voor de zekerheid heb ik het nooit geprobeerd.

De aardappel is  erg gemakkelijk in gebruik; gekookt, gebakken, uit de oven, als kroketjes, als frietjes, maar ook lekker in een salade

Van de aardappelplant eet je alleen de knol; het blad en de bloemen zijn niet eetbaar. Belangrijk om te weten en te onthouden is dat de aardappel behoort tot de groep Solanaceae (de aardappel heet Solanum tuberosum). Dat betekent dat ze familie is van bijvoorbeeld de aubergine en tomaat (handig en belangrijk om te weten i.v.m. vruchtwisseling, kans op ziekten, etc.).De soorten die wij op onze tuin hebben verbouwd, zijn:

Eersterling [2016]: goede oogst, mooie grote smakelijke aardappelen

Bildstar, [2016]:mooie oogst, grote smakelijke aardappelen

Dore[2017]

Bintje[2017]

Eigenheimer[2017]

Frieslander[2017 en 2018]: smakelijke grote aardappelen]

Mozart[2018] niet al te groot, maar het was een erg droge zomer]

Belle de Fontenay[ 2018]

Bildstar[2018]

bildstar

Vroege rassen:

  • Dit zijn vroeg afrijpende rassen die gemiddeld 80-100 dagen na uitpoten kunnen worden geoogst.
  • bewaren ongeveer tot het nieuwe jaar (afhankelijk van het ras)
  • Vroege rassen zijn oa Eersterling, Frieslander, Dore

Middelvroege rassen:

  • Dit zijn rassen die gemiddeld tussen 100 en 120 dagen na het uitpoten kunnen worden geoogst.
  • je poot ze meestal 1 of 2 weken later dan de vroege aardappelen
  • iets langere groeiperiode
  • daardoor dus ook wat later oogstbaar
  • soms langer bewaarbaar (maar dat is uiteraard ook afhankelijk van het ras)
  • Middelvroege rassen zijn oa Bintje en Eigenheimer

Late rassen:

  • Dit zijn rassen die gemiddeld 110 – 140 dagen moeten groeien om geoogst te kunnen worden. Het betreffen hier over het algemeen rassen die geschikt zijn voor bewaring/winteropslag.bewaren tot ver in het volgende voorjaar
  • Late rassen zijn bv Nicola en Bildstar
  • Het nadeel van late rassen is dat de planten vaak last krijgen van aardappelziektes. Deze ziektes, waarvan Phytophthora de meest bekende en beruchte is, treden vaak in de loop van de zomer op. Vroege rassen, die in het begin van de zomer al geoogst kunnen worden, krijgen dus vaak niet eens de kans om slachtoffer te worden van de beruchte aardappelziektes.

Een week voor het poten strooien we wat samengestelde organische meststof volgens de aanwijzing op de verpakking. Zo kunnen de pootaardappelen uitlopen en de plant gaan groeien. En om aan de hoge kaliumbehoefte te voldoen (om de knolontwikkeling te bevorderen) strooien we een paar weken na het uitlopen van de aardappelen (wanneer ze dus goed aan de groei zijn) nog een kleine hoeveelheid kali.

Voorbereiding

Nadat je aardappelrassen hebt uitgezocht is het zaak om uit te rekenen hoeveel pootaardappeltjes je nodig hebt. Pootaardappelen zijn er in verschillende soorten en maten. De gemiddelde maat is 28 tot 35 millimeter. Een kilo van dit soort pootgoed komt gemiddeld neer op 40 pootaardappels. Dit is genoeg om ongeveer 7 tot 8 vierkante meter mee vol te planten. Je merkt het al: aardappels nemen veel ruimte in beslag in de moestuin. Zelf bestellen wij altijd bij zaadhandel van der Wal.

Zodra je pootaardappeltjes hebt gekocht, kan het echte werk beginnen. De eerste stap in het kweken van aardappels is het voorkiemen. Meestal beginnen wij hier rond half maart mee.
Voor ik de aardappels poot, kies ik ervoor om de knollen een groeivoorsprong te geven door ze te laten voorkiemen. Leg de aardappelen in het licht in een koele kamer, maar niet in de zon.Zodra er uitlopers gevormd zijn, kunnen ze de grond in.Doe dat niet te vroeg ivm de kans op nachtvorst.
Aardappels worden meestal in rijen gepoot. De afstand binnen de rij is 30 tot 40 cm, dus ongeveer 3 aardappels per strekkende meter. De afstand tussen de verschillende rijen is ongeveer 50-75 cm, maar dit kan per ras verschillen.

2018 aardappelen
aardappelen

We aarden de aardappelen aan op advies van de oudere tuinders.Echter er zijn er ook die dat niet doen en ook mooie aardappelen hebben……We hebben het een jaar niet gedaan,maar de aardappelen zaten toen zo diep, dat we ze er met moeite uitkregen. Mocht je willen aanaarden : je aardt de planten het best aan kort na het boven komen van de planten, als ze 15 centimeter hoog zijn. Doe dit met een hak of ‘aanaarder’ (een soort V-vormig gereedschap). Als je dit een paar keer herhaalt ontstaan er ruggen. De voordelen daarvan zijn:

  • bevordert ondergrondse stengelvorming
  • beschermt vroege aardappelplantjes tegen vorst
  • belet dat sommige knollen in het daglicht groeien en groen worden
  • de grond op de ruggen warmt wat sneller op
  • de regen wordt beter afgevoerd
  • betere bestrijding tegen onkruid
frieslanders geoogst 7-7-2017
de aardappelen komen net boven de grond

Het rooien gebeurt met een riek of met een speciale aardappelriek (kleiner en korter), of eventueel met een spitvork. Laat geen aardappelen (ook geen kleintjes) in de grond achter, de achtergebleven knolletjes gaan na de winter vaak gewoon weer verder groeien

%d bloggers liken dit: