Wecken vroeger en nu

Het alsmaar thuis zitten heeft zo ook zijn voordelen. Zo ruim ik lades en kastjes waar ik bij kan, op.Soms ben ik wel een verzamelaar, zeker bv op het gebied van tuinieren. Kom ik iets leuks tegen in een krant of tijdschrift dan scheur ik het uit en bewaar het. Eigenlijk komt het er nooit van om het eens te ordenen of er iets mee te doen. Tot nu dus. Zo kwam ik een stapel recepten tegen en daar tussen iets over wecken. Dat leek me wel een aardig onderwerp voor een blogje, nu het tuinseizoen voor de deur staat en we binnenkort het eerste weer kunnen plukken. Nou oké, dat duurt nog even, maar toch…de aardbeien- en frambozentijd komt eraan hoor.

Wecken

Wecken, dat klinkt als iets van vroeger. Mijn beide oma’s weckten vroeger. In de kelder van de huizen van opa’s en oma’s stonden de planken vol met potten geweckte groenten, fruit en zelfs vlees. Een ander woord voor wecken is inmaken.Wij zijn nu gewend om het hele jaar vrijwel alles aan groente en fruit te kunnen kopen. Destijds moest de huisvrouw al in de zomermaanden gaan nadenken wat ze zou gaan eten in de wintermaanden. Er werden extra erwten gedopt, kilo’s snijbonen door het molentje gedraaid. Worteltjes werden geschrapt en boontjes schoongemaakt. Appels en peren werden dun geschild en bessen van hun steeltjes ontdaan. Allemaal om ook in de wintermaanden groente en fruit op de tafel te kunnen zetten.

Tijden veranderen

Behalve dat wecken door mijn oma, slachtte mijn opa van vaderskant ook veel, hij had varkens, kippen en konijnen. Mijn oma maakte van het varken oa kopkaas, bloedworst, kaantjes en vast nog veel meer wat ik niet meer weet. Ook het vlees werd ingemaakt.In deze tijd kun je je niet meer voorstellen dat dat voor hen heel gewoon was.Herinneringen bij dat slachten, die ik heb als kind, waren dat er kippen waren die zonder kop verder liepen en konijnen die onderste boven hingen om leeg te bloeden. Gek vond ik dat helemaal niet, ik nam het gewoon voor lief aan.Ik weet wel dat ik die konijnen zielig vond want die mochten we altijd voeren en aaien als we bij opa en oma op visite gingen. Evengoed aten we ze, het was gewoon toendertijd.Tijden veranderen en ik denk dat menig huisvrouw blij was toen de conserven op de markt kwamen, geen gedoe meer met dat wecken.


Het wecken van toen

Wecken was een nauwkeurig werkje en er moest schoon gewerkt worden. Als je dat niet deed dan konden er bacteriën bijkomen en had je plotseling beschimmelde weckpotten op de plank staan. Dus de handen moesten met desinfecterende zeep worden schoongemaakt. De potten, deksels en ringen moesten ondergedompeld worden in gloeiend heet water met soda. Daarna werden ze met een brandschone theedoek afgedroogd. Verder had men een grote pan of weckketel nodig en klemmen om de deksel op de pot mee vast te klemmen. Een weckthermometer om te zien of het water wel 80 graden. En als laatste een glastang om de gloeiend hete potten uit de weckpan te hijssen.

afbeelding Internet omroep Gelderland

Hoe werkt het?

Heel simpel eigenlijk. De etenswaren die in de glazen potten zitten, worden gedurende een bepaalde tijd verhit. Hierdoor worden de micro-organismen gedood. Tijdens het afkoelen wordt de aanwezig lucht naar boven geperst, zodat de pot zichzelf luchtdicht afsluit. Zo kunnen er geen nieuwe bacteriën bij de etenswaren komen en blijft het lekker lang houdbaar. Door het langdurige verhitten gaan er wel een aantal voedingsstoffen verloren. bron govers

Hip

Tegenwoordig is het steeds meer in om zo gezond mogelijk te eten en zie je ook vaak recepten om je eigen jams, compotes ,chutneys, groenten in het zuur etc te maken.Onze achterbuurman op de tuin maakt nog steeds boontjes in, die zijn het allerlekkerste volgens hem.Ondanks het gedoe van het wecken, is het ook in deze tijd hip. Steeds meer mensen willen weten wat in hun eten zit of hoe het tot stand komt.Hoe kun je het beter weten dan het zelf te maken met biologische groenten en fruit al dan niet uit je eigen tuin.

Je kunt om te wecken heel makkelijk gebruikte conservenpotjes opnieuw gebruiken. Speciale weckpotten kun je nog altijd kopen.Ik heb nog wat ouderwetse weckpotten, maar kon er niet bij om ze te fotograferen nu met mijn gipsbeen.Dus een foto van wikipedia:

Bestand:Weckpotten.jpg - Wikipedia

Zelf krijg ik vaak jampotjes van mensen die weten dat ik iedere zomer wel jams enzvoorts maak. Ik vul de schoongemaakte potjes tot net onder de rand met het kokendhete mengsel en zet ze dan 5 minuten ondersteboven om vacuüm te trekken.[ Ik lees dat het op zijn kop zetten niet hoeft en dat ze evengoed vacuüm trekken] .Als de potjes gevuld zijn, blijven ze jaren goed las ik.Dat in tegenstelling tot wat je invriest. Mijn weck voorraad haalt meestal net tot halverwege de winter☺

Recepten

Ieder jaar maak ik van het fruit uit de tuin jams, compotes, gelei, saus of sap. Ik probeerde een paar keer om augurken in te maken maar geen van de recepten vond ik lekker, dus die belandden uiteindelijk in de vuilnisbak. Tomatensalsa lukte wel goed, piccalily maakte ik ook eens en was ook lekker. Verder bleef het uitproberen beperkt vanwege tijdgebrek. In het artikeltje wat ik vond, staat een recept van geweckte peren op cranberrysiroop en paprikachutney. Het lijkt mij lekker, ik zal die recepten in een volgend blog beschrijven en later toevoegen op mijn website onder het kopje koken uit eigen tuin.

De lekkerste jam die ik maakte, vind ik rabarber-aardbeienjam. Als je die nooit proefde, maak hem echt eens zelf, zo lekker!

Ik gebruik geleisuiker van van Gilse om jam mee te maken.

Het wecken van nu ?

Terwijl ik wat googelde kwam ik tegen dat je fruit kunt wecken door de potten 30 minuten op 80 graden  in de afwasmachine te zetten. Zonder afwasblokje uiteraard☺ Nou gaat mijn vaatwasser maar tot 70 graden, dus in hoeverre dat kan??? Bekijk de video hierover van het programma Kassa[klik] hoe je dit kunt doen. Ook kun je je potjes schoonmaken in de vaatwasser in plaats van ze uit te koken met soda zoals ik het altijd doe.

Ik hou mij maar bij hoe ik weet dat ik het kan.

  • Werk hygiënisch en zorg dat alle materialen waarmee je werkt brandschoon zijn
  • Controleer je potten of ze inderdaad goed vacuüm getrokken zijn, is dat niet zo dan kun je ze in de koelkast goed houden voor een paar weken. Staat een deksel bol, ook dan is er geen vacuüm
  • Is er na het wecken een sissend geluid te horen, dan wordt er lucht de pot in gezogen en is er geen vacuüm ontstaan
  • Noteer op een etiket de bereidingsdatum en de inhoud
  • Glas kan stuk gaan bij grote temperatuurverschillen, van warm naar koud en andersom. Het beste vul je de potten als ze nog warm van het steriliseren zijn
  • Bij het wecken van groenten en vlees bestaat het gevaar van botulisme. Kook de inhoud minstens 10 minuten goed door. Lees meer over dat gevaar [ klik]

Dit blog bevat informatie die ik gelezen heb, ik ben geen professional, dus zoek zelf op betrouwbare sites hoe je verantwoord kan wecken.

Heb jij nog recepten die je lekker vond, dan zou ik er graag van horen!

Auteur: Margriet

Mijn naam is Margriet, mijn hele leven houd ik al van tuinieren.Sinds wij verhuisden naar een appartement zijn mijn man en ik een volkstuin begonnen.Toen we hem kregen was het een en al distel,paardenbloem en heermoes wat er groeide.Beetje bij beetje hebben we de tuin gevormd. We tuinieren zonder bestrijdingsmiddelen en zonder spitten.

24 gedachten over “Wecken vroeger en nu

  1. ria zei:

    Weer een prachtig verhaal Margriet. Dat verhaal van de kippen en de konijnen slachten dat weet ik wel ook mijn opa en oma deden dat. Maar van wecken weet ik geen bal…ze woonde toen al in Rotterdam. In die woningen was geen opbrengruimte voor de weckpotten meer. Fijn weekend.

  2. Emmie zei:

    Wecken doe je niet in een afwasmachine. Daar in maak je potten voor jam maken schoon maar niets Anders. Er wordt al zo veel verkeerde informatie gegeven. En ja potten op zijn kop zetten is ook achterhaalt. De deksels van tegenwoordig zijn zo slecht dat ze aangetast worden door de jam. Vacuum trekken ze even goed wel. Kijk anders eens op Wecken is hip. Boordevol informatie

  3. Emmie zei:

    Wecken doe je niet in een afwasmachine. Kijk eens op Wecken is hip voor juiste informatie voor je blog. Dit is echt onzin.

  4. lievesgarden zei:

    De tijd van toen…. mooie herinneringen. Mijn ouders hebben ook nog kippen en varkens laten slachten om ze daarna in de diepvies te steken of te steriliseren. Wecken noemden wij in de volksmond stereliseren. Ikzelf heb het nog nooit gedaan. Alles wat wij aan groenten of fruit te veel hebben belandt in de diepvriezers.

  5. Margriet zei:

    Goedemiddag Emmy, leuk dat je reageert op dit blog ! Wat betreft de vaatwasser, ik zag een item van Kassa en de link staat in de tekst. Of het wel of niet kan, weet ik niet. Ik zal mijn tekst voor de duidelijkheid wel wat aanpassen. Op internet zie ik alleen wecken is hip als facebookpagina’s en dat heb ik zelf niet. De potten onderste boven zetten doe ik ieder jaar en de deksels worden niet aangetast. Misschien als je ze steeds weer hergebruikt, dat weet ik niet.Of het ligt aan de kwaliteit potten en deksels die gebruikt worden…. Ze trekken bij mij goed vacuüm en de smaak van de jams etc is altijd prima, geen schimmels erin of wat dan ook. Dus volgens mij gaat dat wel goed.

  6. Thera zei:

    Kei leuk stukje Margriet! Weer van geleerd en genoten. Die aardbeien/rabarberjam is idd de lekkerste jam die ik ken!! Grt Thera

  7. Hetty zei:

    Zo ging dat bij ons vroeger ook. Een kelder vol geweckte groenten, de trots van mijn moeder. Zelf ben ik er nooit aan begonnen. Jam koken is voor mij het enige dat ik ooit heb gedaan.

  8. willyfotoblog zei:

    Wecken een voor mij onbekend woord Margriet

    Steriliseren noemden we het, voor vlees heb ik dat wel nooit gekend

    In de vaatwasser?

    Daar kan ik me niets zinnigs bij voorstellen

    Prettige zondag..

    en beterschap

  9. Bertie zei:

    Dat zou een grote verbetering zijn. Ik weet het nog, dat geode van wecken. Veel werk.

  10. picpholio zei:

    Ik herinner het me nog levendig van toen ik mijn ouders en grootouders zag wecken. Nu gooien we alles gewoon de diepvries in. Een stuk nostalgie verdwijnt hierdoor 🙂

  11. Edward McDunn zei:

    Dat mijn Grootmoeder dit vroeger deed, kan ik mij wel herinneren, zou het nu nog veel worden gedaan?

  12. mizzD zei:

    Wecken heb ik nog nooit gedaan.. maar de meeste huizen van nu hebben toch ook geen goede bewaarkelder meer voor zulk soort dingen? Jam maken heb ik wél vaak gedaan, toen ik nog een pruimenboompje en een grote bramenstruik achter in de tuin had. Vooral de bramenjam was heerlijk.. de pruimenjam heb ik niet zo vaak gemaakt, die pruimen gingen ook meestal zó uit het vuistje wel op hehe.

  13. fotografiemijnlangleven zei:

    Als kind heb ik nog veel ‘mogen’ meehelpen met het wecken van groenten en zelfs varkensvlees inpekelen. Dat bestaat nu niet meer, spijtig genoeg !

  14. Lies zei:

    ‘k Durf nog wel eens jam te maken, en ‘ k zet mijn potten ook omgekeerd…
    Lie(f)s.

  15. Marthy zei:

    Ik maak veel in en zet de potten ook op z’n kop. En onze lekkerste jam: aardbeien/rabarber!!!

  16. gerdabakker zei:

    Leuk is dat wecken. Ik heb het nog nooit gedaan helaas. Nu heb ik er ook de ruimte niet meer. Vroeger heb ik als kind nog wel eens geholpen bij een buurvrouw. Ben blij dat ik weer een stukje kan lopen maar ik doe het rustig aan. Jij zit ook nog steeds met je pootje in het gips. Je bent er voor het mooie weer begint misschien wel weer vanaf. Ik hoop het voor je. Groetjes

  17. Margriet zei:

    Wat jam maken is simpel hoor, daar heb je alleen een pan voor nodig en een paar potjes. Ik kan het aanbevelen, zoveel lekkerder dan uit de winkel! 1250 gr fruit en een pak geleisuiker en binnen een half uur heb je je jam…

  18. Margriet zei:

    Reply to Marthy: Ik ben blij dat jij je potten ook op zijn kop zet, ik voelde me na een commentaar gisteren al wat onbenullig☻ Inderdaad het allerlekkerst hè, die aardbei-rabarberjam! Dat zijn we eens!

  19. Tine de Jong zei:

    Het is heel lag geleden dat ik nog wat had ingemaakt en ja vroeger deden we niets anders en ik herkende dus ook de ketel. En jam maken dat doe ik wel nog want ik ben ook helemaal gek op aardbeien met rabarber en dan zet ik ook de potten op zijn kop. En na ongeveer 5 minuten zet ik deze weer rechtop. Zo heb ik dit van mijn pleegmoeder ooit geleerd. En hiervoor heb ik eens bij de kringloop van die ouderwetse potten gekocht met die rubberen ringen en beugel sluiting. Want die zijn toch wel het beste. En ook waren er toen van die extra ringen bij dus heb ik ze in voorraad voor het geval dat.

  20. Margriet zei:

    Ik ben blij dat er meer zijn die de potten toch nog op de kop zetten. Ik doe dat ook voor een minuut of 10

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: