Volkstuin van Bemar

Bladluis op de fruitbomen

In de paar jaar dat wij een volkstuin hebben, hebben we ieder jaar te maken met bladluis op onze fruitbomen.Soms een paar, soms zit de boom helemaal vol. Met name de jonge toppen kunnen vol zitten. Wij hebben een stuk of 20 fruitbomen. Appel, peer, kers, pruim, stoofpeer en kweepeer. Wat kun je er tegen doen en ook de vraag: moet je er iets tegen doen?

Om ze goed te bestrijden ben ik op zoek gegaan, wat eraan te doen is. Wij willen alleen natuurlijke bestrijdingsmiddelen gebruiken en niets chemisch……….

Wat is een bladluis eigenlijk?

De uitscheiding van de luis noem je honingdauw. Dit is een zoete nectar-achtige vloeistof die voor andere insecten weer als voedsel dient. Bladluizen planten zich razendsnel voort,soms worden eitjes gelegd en soms baren ze levende jongen, zonder een eistadium (vooral in de zomer) . Er is bovendien geen interactie tussen vrouwtjes en mannetjes nodig om zich te kunnen voortplanten. In een jaar tijd kunnen er 15 generaties luizen in je tuin hebben gewoond! In het voorjaar worden er ook luizen geboren met vleugels. Zij reizen met de wind van plant tot plant en zoeken de smakelijkste planten uit.

De virusoverdracht die veroorzaakt wordt door de bladluis geeft de meeste schade aan planten. Door de afname van bouwstoffen kan een plant ook geel worden, minder goed groeien en zelfs uitdrogen en afsterven. Daarbij is de honingdauw die de bladluis afscheidt zoet doordat niet alle suikerstoffen gebruikt worden door de bladluis zelf. De honingdauw is hierdoor een ideale voedingsbodem voor schimmels. Deze schimmels zijn meestal zwart en de combinatie van de bladluis en de schimmel wordt daarom roetdauw genoemd. Honingdauw is voor mieren, wespen en bijen een bron van voeding en soms beschermen mieren bladluizen actief om hun eigen voedingsbron te beschermen.

hommels eten van de honingdauw
hommels komen op de honingdauw af

Toevallig keek ik gisteren naar het programma “Binnenstebuiten” waar een item ging over mieren. De deskundige vertelde dat mieren zelfs in de winter luizen meenemen naar hun nest en in het voorjaar zetten ze ze weer uit in bomen of planten. Ze houden ze als een soort veestapel. Bizar toch? Dus zie je mieren op en neer lopen over de stam van je fruitboom dan is de kans groot dat ze bezig zijn met hun luizen uit te zetten of ze te beschermen.

Natuurlijke vijanden van de bladluizen

Naast lieveheersbeestjes zijn sluipwespen, gaasvliegen en hun larven de natuurlijke vijand van de bladluis. Ook zij voeden zich met de luis en kunnen worden ingezet als natuurlijk middel om luis tegen te gaan.

larven van lieveheersbeestjes
larven van lieveheersbeestjes

Een andere natuurlijke vijand is de oorwurm. Deze eet naast bladluizen bovendien ook mijten, larven en eieren van insecten, kleine rupsjes en andere parasieten. Ze nemen het tuinwerk in het donker over van de lieveheersbeestjes, want die zijn overdag de luizenpopulatie in toom aan het houden. De oorwormen doen dat het liefst in het donker, dus hebben wij vierentwintig uur hulp voor de fruitbomen en bessenstruiken…….

Maar, let op… houdt oorwurmen weg van vruchten als pruimen e.d., zij zullen die juist aantasten.Wij hebben terracotta potjes gevuld met stro in de fruitbomen hangen om zo oorwurmen te lokken zodat die hun intrek nemen in die potjes en de luizen zullen gaan opeten.Alleen niet in de pruimenbomen hangen dus!

luis in de fruitbomen

Bloedblaarluis op de bessenstruiken

Op de bessenstruiken kun je een ander soort luis aantreffen, de bloedblaarluis. Je herkent dat al snel omdat de bladeren rare rode plekken krijgen. Ook voor deze luissoort zijn het lieveheersbeestje, haar larven en andere luiseters de natuurlijke bestrijders. Wil je meer lezen over de bloedblaarluis, klik dan hier

Bestrijding van bladluis

Inmiddels is mijn ervaring dat de luis op een gegeven moment weer weg is en de boom er weer doorheen groeit. Het is een volgens mij een utopie dat als je biologisch tuiniert, je geen luis krijgt in je tuin. Hoe sterker je bomen worden, des te minder hebben ze er onder te lijden. Ik doe niets meer tegen de luizen en wacht gewoon af. Het krioelt bij ons van de lieveheersbeestjes, dus die gaan hun werk wel doen en eten die luizen op……

Wil je wel wat gebruiken, dan hieronder diverse maatregelen. Bedenk wel bij het besproeien met welk middel ook, dat je ook de natuurlijke bestrijders zoals lieveheersbeestjes verjaagd of in het ergste geval ook doodt. Kijk eerst eens goed in je boom of struik wat je ziet. Zie je veel lieveheersbeestjes, zie je misschien wel larven? Weet je niet of je een larve herkent, bekijk dan mijn foto’s hieronder eens. Wacht even af en laat de natuur het werk doen.

larve
pop

Op een rijtje

Voor het bestrijden van bladluizen hoef je helemaal geen gif te gebruiken… de natuurlijke duurzame aanpak is net zo effectief. Er zijn diverse huis- en tuinmiddeltjes waarmee je al je planten kunt inspuiten zonder allerlei chemische ingrediënten. Het bespuiten kun je makkelijk doen met een standaard plantenspuit en kan het best om de dag herhaald worden tot de plaag verdwenen is.

  • Je kunt bladluizen heel eenvoudig met koud water wegspoelen. Goed doorspoelen en op de bladeren richten.De luizen waarderen kou absoluut niet en bij herhaling zullen ze besluiten een andere plek te zoeken.Nou is dit op een volkstuin lastiger om te doen dan in een achtertuin, waar je makkelijk je slang op de kraan kan aansluiten.Wij zijn op onze volkstuin afhankelijk van slootwater en om de pomp en slangen uit te leggen naar de sloot en vervolgens te sproeien kost altijd best veel tijd.
  • De meest bekende variant om te gebruiken is de plantenspuit gevuld met water en afwasmiddel. Dit werkt een paar dagen en is niet schadelijk voor je planten. Bij herhaling zullen de bladluizen niet meer terugkeren.
  • Je kunt ook een mengsel van water,zeep en spiritus nemen. Een beproeft recept is 20 ml groene zeep, 20 ml spiritus met een liter water mengen.Dit mengsel wordt dan met een plantenspuit verneveld over de door bladluis aangetaste planten en zal de bladluizen die in contact komen met dit mengsel doden. “Zeep-spiritus” wordt genoemd voor bladluisbestrijding sinds het begin van de twintigste eeuw  in Nederlandstalige boeken.

bron: Duurzaam thuis

lavendel
Lavendel staat onder de appelbomen
Oranje Oost-indische kers gecombineerd met afrikaantje

Afrikaantjes heb ik jaarlijks op verschillende plekken door de hele tuin staan. Nadeel van de OI kers en de afrikaantjes is dat de luizen er al zo vroeg in het jaar zijn voordat die plantjes in bloei staan.

Kom je er ooit vanaf?

Een periode van warm en droog weer vergroot het risico op een bladluizenplaag en is dan veel groter dan bij regenachtig weer.Als je biologisch tuiniert zoals wij, denk ik dat je niet aan plagen in de tuin ontkomt. Is het geen zwarte luis, dan zie je opeens weer de pruimenboom vol groene luizen of je bessenstruiken met bloedblaarluizen…

Het blad deze pruimenboom, inmiddels 4 jaar oud,glanst van de honingdauw

luis komt ook voor op de tuinbonen…

Voor de overige oudere bomen laat ik het werk nu aan de lieveheersbeestjes en hun larven over en spuit ik verder niet meer.

Veel succes met het bestrijden van de luizen in jouw bomen en planten. Aan de hoeveelheid bezoeken aan dit blog kan ik zien dat luis een veel voorkomend probleem is. Vind je het leuk jouw ervaring te delen met andere lezers, laat dan een reactie achter!

In juni 2020 schreef ik een ander blog over luizen, lieveheersbeestjes en mieren in de moestuin.Klik op de link als je dit ook eens wilt lezen

21 gedachtes aan “Bladluis op de fruitbomen

  1. Carla

    Hoi,

    Ik heb alles gelezen, en wil het zeep-spiritusmengsel wel proberen in mijn pruimenboom. Maar ik ben bang dat dit in mijn fruit gaat trekken en dat ik dit niet zal kunnen opeten. Wat is jouw ervaring daarmee?

    1. Margriet Auteur van bericht

      Hallo Carla, als je de boom hebt besproeid heeft dat geen gevolg voor de smaak van je fruit.Het trekt er niet in.Groetjes Margriet

  2. Katrien

    Hallo, wij kopen elk jaar preventief larven van lieveheersbeestjes (DCM). Vorig jaar hadden we dit niet gedaan en dachten we de natuur op zijn beloop te laten. Maar niet echt een goed idee… Vorig jaar ging goed, maar dit jaar hebben we meer dan ooit zwartekersenluis en een kolonie beschermende mieren. Vreselijk voor de boom.
    Volgend jaar willen we bloemen planten om lieveheersbeestjes aan te trekken. We hebben reeds overwinter-kastjes staan. Maar zonder succes.
    Heb jij hierrond ervaring (kastjes) of met planten die lieveheersbeestjes aantrekken?

    1. Margriet Auteur van bericht

      Hallo Katrien, leuk dat je op mijn blog reageert! Ik heb wel wat planten in de tuin die lieveheersbeestjes zouden aantrekken, bv Alyssum, ajuga (zenegroen), venkel, duizendblad, ganzerik en lupine. We hebben momenteel heel veel lieveheersbeestjes, maar alleen het zenegroen staat in bloei, dus volgens mij komen ze nu echt op de luis af.Verder heb ik al een paar jaar een insectenhotel, die ik dit jaar groter gemaakt heb.Ik lees dat jij preventief larven gebruikte voorgaand jaar. Wanneer zet je die uit dan ?

  3. Ellen Vandemaele

    Wij hebben recent een 7-tal Afrikaantjes rond ons jonge appelboompje gezet. Nu zie ik reeds enkele lieveheersbeestjes en zeer vele larven ervan aan het werk om de bladluis op te eten. Hopelijk geraken we er zo vanaf…

  4. Mandy

    Hallo,
    Fijn om een blog te vinden die goed up to date is! Ik heb in mijn kleine tuin 2 zuilappelbomen (Red Sensation en Macintosh), en de toppen zitten vol met groene luizen en mieren..
    Een aantal jaar geleden had ik lieveheersbeestje larven besteld voor op mijn balkon, en dat werkte fantastisch. Nu ik een tuin heb, ben ik bang dat het niet afdoende is, of dat de mieren de larven wegjagen (of doden?).
    Nou heb ik begrepen dat mieren, net als slakken, niet over kopertape kunnen lopen. Is dat al door iemand geprobeerd? Ik ga het vandaag rond de stam plakken 🙂

    1. Margriet Auteur van bericht

      Hallo Mandy, leuk dat je op mijn blog reageert! Ik heb er zelf nog nooit van gehoord, maar misschien anderen die dit lezen wel. Ik wil hen dan ook uitnodigen te reageren! groet, Margriet

  5. Ger

    Hoi!
    Blij om te lezen dat je het ook met biologische middeltjes kan proberen.onze pruim zit ook vol:( we kunnen niet eens meer onder/erbij zitten met onze tuinset..mieren lopen zelfs over de tuinkussens.er lijkt ook een soort “miezer”af te komen en alles plakt! Ieuw…het is v oor ons ook allemaal nie uyw omdat dit ons eerste jaar wordt dat we hier wonen. Zou het zo jammer vinden als ie weg moet.een andere vraag is:we willen kippen rond laten lopen…zouden de luizen dan ook kwaad kunnen bij ze?

    1. Margriet Auteur van bericht

      Hallo Ger, leuk dat je reageert op mijn blog.De plakkerige miezer is de honingdauw die luizen uitscheiden op het blad, lees mijn blog van 23-06-2020 anders ook eens over luizen, lieveheersbeestjes en mieren. Ik zou de boom niet te snel weg doen hoor! Je zou kunnen beginnen met larven van lieveheersbeestjes te bestellen en mierenlokdozen rond je boom te zetten.Voor zover ik weet hebben kippen geen last van bladluizen. Ze kunnen wel luis krijgen maar niet vanaf planten, het zijn dan bv bloedluizen.

  6. Maria

    Goedemorgen. Over mieren: ik woon in Frankrijk en we zijn anderhalf jaar geleden begonnen met een fruitboomgaard in ons weiland. Nou, de hoeveelheid luizen was niet te overzien, ook in de rozen. Maar we weten wel iets om de mieren uit de boomgaard te weren: bande de glu. Het is een soort tweezijdig plakband. Je windt het om de stam en mieren die naar boven willen, blijven erop plakken. Verder spuit ik veel met zeep/spiritus mengsel, dat helpt wel, maar je moet enorm doorzettingsvermogen hebben om het om de dag doen…

    1. Margriet Auteur van bericht

      Hallo Maria, Allereerst wil ik zeggen dat ik het heel leuk vind dat je mijn website zelfs in Frankrijk hebt gevonden! Heel leuk dat je reageert op de blog. Wat betreft de mieren, ik heb er inderdaad weleens van gehoord, die lijmbanden, maar nog niet uitgeprobeerd.Na de strenge vorst die we net in Nederland achter de rug hebben, hoop ik stiekem ook dat ze een natuurlijke dood gestorven zijn☻Zeep-spiritus gebruik ik eigenlijk elk jaar wel, maar inmiddels ben ik er ook achter dat de natuur het probleem zelf soms ook weer oplost door bv larven van lieveheersbeestjes die veel luizen opeten.Ik hoop dat je nog eens terug komt op mijn site!

  7. Stefan

    water, groene zeep en spiritus is ook min methode (deed mijn vader vroeger al) de juiste verhouding weet ik niet, maar ik lees hier 20 ml spiritus, 20 ml groene zeep en 1 liter water. Ik gebruik veel meer, dus ik zal wat minderen…
    Ik ga ook op zoek waar ik lieveheersbeestjes larven kan kopen.

    1. Margriet Auteur van bericht

      Hallo Stefan, als je eenmaal larven inzet om luis te bestrijden, dan kun je niet meer besproeien met groene zeep-spiritusmengsel, want dan gaan de larven en lieveheersbeestjes ook dood. In onze tuin krioelt het nu al van de lieveheersbeestjes, dus ook snel met larven. Je kunt ze volgens mij ook bij tuincentra kopen, maar in ieder geval op internet.Ook larven van gaasvliegen lusten wel 500-1000 luizen per dag, ook die zijn te koop.

  8. Pingback: Het weer ~ Volkstuin van Bemar

  9. jessica

    hier ook een appelboompje vol bladluis en volgens mij een legioen mieren in mijn stadstuintje. ze lopen in grote getalen door de boom. nu wil ik best dat goedje gebruiken (water,zeep en spiritus) maar ik heb ook nog een kat rondlopen die ook heerlijk onder de boom ligt dus vraag ik me af of het voor hem niet schadelijk is.

    1. Margriet Auteur van bericht

      Als je het zeep-spiritusmengsel gebruikt, spuit je dat op de boom en zolang de poes er niet onder ligt, zal het niet schadelijk zijn. Als je ook lieveheersbeestjes ziet, kun je het ook even aankijken. Ik zie bij ons nu ook luis, maar ga er niets aan doen omdat het krioelt van de lieveheersbeestjes.

Leuk als je een reactie achterlaat!

%d bloggers liken dit: